FoodDrinkEurope, rêxistina ku nûnertiya pîşesaziya xwarin û vexwarinê ya Ewropayê dike, planeke berfireh eşkere kir da ku rêberiya polîtîkavanan bike da ku potansiyela reqabetê ya sektorê derxînin holê, di heman demê de domdariyê pêş bixin û ewlehiya xwarinê misoger bikin.
'Plana Veberhênana Xwarinê û Berxwedanê' ya nûvekirî di Festîvala Ramanên #FoodFuture û Partiya Havînê ya FoodDrinkEurope de li Brukselê hate destpêkirin, ku zêdetirî 800 beşdaran kişand da ku li ser pêşeroja pîşesaziyê nîqaş bikin.
Dirk Jacobs, rêveberê giştî yê FoodDrinkEurope got, "Sektora xwarin û vexwarinê ji bo armancên YEyê girîng e, mezinbûn, domdarî û ewlehiya xwarinê dimeşîne." "Bi piştgiriya rast, em dikarin bi girîngî pêşbaziya Ewropayê zêde bikin, aramiya civakî peyda bikin û di pergalên xwarinê yên berxwedêr de veberhênanê bikin."
Plan Stratejiyeke Veberhênana Xwarinê ya YEyê daxwaz dike da ku kêmasiyên fînansekirinê çareser bike û fînansekirina giştî û taybet di warên wekî çandiniya domdar, enerjiya nûjenkirî, vezîvirandina pakêtan û binesaziya dîjîtal de pêş bixe.
Her wiha ji bo piştgiriya çareseriyên xwarinê yên nûjen û domdar, nirxandina rîskê û pejirandinên bilez di nav Desteya Ewlehiya Xwarinê ya Ewropî (EFSA) de tê xwestin.
Her wiha, plan ji bo parastina prensîbên Bazara Yekane, misogerkirina dadperweriyê li seranserê zincîra dabînkirinê, û bandorên erênî li ser armancên mezinbûn, civakî û jîngehê, hêsankirina rêzikname û raporê, û her weha kontrolkirina pêşbaziyê ji bo qanûnên nû yên pêşniyazkirî pêşniyar dike.
Marco Settembri, serokê FoodDrinkEurope, got jî: "Sektura me 4.6 milyon kes dixebitîne. Dahata me wekhevî GDP-ya hevbeş a Îrlanda û Belçîkayê ye. Em di stratejiya mezinbûna domdar a YE-yê de di navenda wê de ne".
Settembri bal kişand ser rola pîşesaziyê di misogerkirina ewlehiya Ewropayê de, û diyar kir ku "pîşesaziyeke xwarin û vexwarinê ya xurt ne tenê ji bo aramiya aborî, lê di heman demê de ji bo ewlehiyê jî girîng e. Misogerkirina gihîştina xwarin û vexwarinên bi kalîte û erzan ji bo Ewropayek aram û aştiyane girîng e."
Plan her wiha daxwaza avakirina cîgirê serokê rêveber ê Komîsyona Ewropî ji bo Çandinî-Xwarinê dike, da ku girîngiya stratejîk a xwarinê û pêwîstiya bi serokatiyek bihêz ji bo peydakirina pergalên xwarinê yên domdar were qebûlkirin.
Ew her wiha piştgirîya afirandina hevbeş a polîtîkayê dike, û piştrast dike ku pisporiya karsaziyê ji bo pêşxistina polîtîkayên saxlem û pêşerojê-minasib bi rêya diyalogek çandinî-xwarinê ya domdar û bêpolar tê bikar anîn.
Ji bilî planê, FoodDrinkEurope Projeyek Çalakiyê ya nûvekirî ji bo Sîstemên Xwarinê yên Domdar û Berxwedêr weşandiye, ku pabendbûna pîşesaziyê bi armancên domdariyê yên ambicioz nîşan dide, di nav de emîsyonên sifir-net, bidawîanîna daristanbirînê, pakkirina domdar û piştgiriya cotkaran di veguherîna wan a ber bi çandiniya domdartir ve.
Jacobs wiha dawî li axaftina xwe anî: "FoodDrinkEurope ji bo bidestxistina van armancên domdariyê û ji bo afirandina hawîrdorek guncaw ji bo geşbûna pîşesaziyê bi polîtîkavanan re ji nêz ve dixebite."
Pênc xalên sereke yên planê
Raport Planeke Veberhênana Xwarinê û Berxwedaniyê ya ji pênc gavan pêk tê, ku ji hêla FoodDrinkEurope ve hatiye pêşniyar kirin, da ku rêberiya polîtîkavanan bike di piştgiriya pîşesaziyek xwarin û vexwarinê ya Ewropî ya reqabetkar û domdar de.
Wekî mezintirîn sektora çêkirinê li Ewropayê, pîşesaziya xwarin û vexwarinê di pêşbazî, domdarî û armancên ewlehiyê yên YEyê de roleke stratejîk a girîng dilîze.
Di nav pênc deverên sereke de ev hene:
Teşwîqkirina veberhênanê: Valahiyên fînansekirinê bigirin da ku veguherîna pîşesaziyê ber bi pergalên xwarinê yên domdar ve gengaz bikin, di nav de bi rêya CAP-ek armanckirî, stratejiyek veberhênana xwarinê ya taybet û piştgiriyek çêtir ji bo KOB-yan.
Piştgiriya nûjeniyê: Bi rêya hêsankirina pêvajoyên pejirandinê, pêşvebirina feydeyên nûjeniyê û avakirina hevkariyên lêkolînê yên giştî-taybet, nûjeniya xwarinê ya domdar bilezînin.
Zêdekirina bazirganiyê û ewlekirina dabînkirinê: Ajendayeke bazirganiyê ya YE ya azwer bişopînin da ku gihîştina bazara cîhanî berfireh bikin, di heman demê de polîtîkayên hevbeş biafirînin da ku berxwedana zincîra dabînkirinê û ewlekariya xwarinê misoger bikin.
Avakirina rêziknameyên çêtir: Kontrolên pêşbaziyê li ser qanûnên nû bicîh bînin, şertên raporkirinê hêsan bikin, û şefafiyetê di pêvajoya siyasetê de zêde bikin.
Baştirkirina rêveberiyê: Yekîneyeke hevrêzkirina siyaseta xwarinê biafirînin û Cîgirê Serokê Rêveber ji bo Çandinî-Xwarinê tayîn bikin da ku hizirkirina hevbeş li seranserê saziyên YE misoger bikin.
Dema şandinê: 18ê Adarê-2026